COPD

Wat is COPD?

De volgende definitie van COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Diseases) wordt gehanteerd:

“COPD is een aandoening die wordt gekarakteriseerd door een luchtwegobstructie die niet volledig reversibel is. De luchtwegobstructie is doorgaans progressief en geassocieerd met een abnormale inflammatoire reactie van de longen op schadelijke prikkels en gassen.” De genoemde schadelijke stoffen betreffen voornamelijk sigarettenrook.

In gewoon Nederlands:
COPD is een longziekte, waarbij blijvend  vernauwde luchtwegen het grootste probleem is. Deze vernauwing wordt geleidelijk aan steeds erger en reageert met een overdreven ontstekingsreactie op schadelijke prikkels zoals sigarettenrook.

Hierdoor ontstaan klachten zoals;

  • kortademigheid
  • hoesten
  • piepen
  • sputumproductie (slijm) en herhaaldelijke infecties

Naast  bovengenoemde symptomen die vooral worden veroorzaakt door achteruitgang van de longen, kan COPD ook andere gevolgen hebben;

  • verminderde fysieke fitheid en inspanningsvermogen
  • spierzwakte
  • gewichtsverlies en ondervoeding
  • depressie, angst en sociaal isolement

Deze klachten ontstaan vaak heel geleidelijk, maar resulteren in een bewezen verminderd activiteiten niveau van COPD patiënten vergeleken met gezonde leeftijdsgenoten.

Zowel bij mannen als bij vrouwen is ROKEN de belangrijkste oorzaak. 15% van de rokers krijgt daadwerkelijk COPD. In 1990 was COPD de 6e doodsoorzaak, in 2000 de 4e, en in 2020 zal het de 3e doodsoorzaak zijn.

De effecten van de ziekte komen vaak pas tientallen jaren na het begin van de ziekte (je hebt al jaren COPD zonder dat je er duidelijk klachten van hebt), er is schade in de kleine luchtwegen en/of  het longparenchym. Zonder behandeling leidt COPD tot invaliditeit en een 7 jaar kortere levensverwachting.

De beste behandeling is; STOPPEN MET ROKEN.

COPD kan worden geclassificeerd in verschillende stadia van ernst. Classificatie vindt doorgaans plaats op basis van de longfunctie (spirometrie).
Voor de bepaling van de ernst van het ziektebeeld en daarop gebaseerde aanpak zijn er echter meerdere factoren die een rol spelen zoals de ernst van eventuele klachten, het gewicht en het inspanningsvermogen, dit wordt weergegeven door de BODE index. Voorts is co-morbiditeit (bijkomende ziektes) een variabele voor de ernst van het beeld. Vaak gaat COPD gepaard met andere ziektes zoals hartklachten of diabetes.

Wat is de beste zorg?

In Tiel is een zorgplan COPD ontwikkeld, waarbij actief gezocht wordt naar patiënten met COPD. Het gaat hierbij om patiënten van huisartsen die bij het ECT (locatie Teisterbant en Passewaay) zijn aangesloten.

  • Er vindt snelle en gerichte diagnostiek plaats.
  • Multidisciplinaire aanpak.
  • Er is aandacht voor zowel de pulmonale(long) als de extrapulmonale (bijkomende) symptomen.

Eerstelijns team
Bestaande uit Huisarts, Praktijkondersteuner, Dokters/praktijkassistent, Diëtist, Apotheker en Fysiotherapeut. Allemaal hebben zij hun eigen taak binnen de behandelketen.

De rol van de fysiotherapeut zullen we hier wat verder toelichten:
De fysiotherapeut maakt deel uit van het netwerk fysiotherapeuten die COPD zorg bieden conform de standaard van het KNGF. De fysiotherapeut draagt zorg voor een goede en tijdige rapportage aan de verwijzer en overlegt ‘op indicatie’ met andere hulpverleners.

Procedure Fysiotherapie

Als u door uw huisarts of POH’er wordt doorverwezen naar de fysiotherapeut dan maakt u een afspraak voor een intake. De intake bestaat uit 2 zittingen waarbij een vraaggesprek (anamnese), vragenlijsten en testen aan bod komen.

Op grond hiervan krijgt u:

  • of alleen een uitgebreid beweegadvies
  • of u wordt ingedeeld in een 3 maanden durend beweegprogramma
  • of in een chronisch beweegprogramma

Na afloop van het 3 maanden durende beweegprogramma vindt een outtake plaats, waarbij een groot deel van de testen en vragenlijsten herhaald worden, om zo een indruk te krijgen van het effect van de interventie.

Hierna volgt een gericht beweegadvies.

De deelnemers van het chronische beweegprogramma worden eens per kwartaal opnieuw getest om de voortgang te kunnen vastleggen.

Het beweegprogramma

Het beweegprogramma bestaat uit een groepsgewijze training waarbij conditie (duur of interval) en kracht van arm, been en rompspieren aan bod komen. Er wordt gebruik gemaakt van fietsergometers, roeiapparaten, loopband, crosser, steppers en krachtapparatuur. U traint op een van tevoren vastgesteld percentage van uw maximale vermogen of kracht.

Indien noodzakelijk wordt aandacht besteed aan ademhalingstechnieken, ophoesttechnieken en ontspanningstechnieken.