Fysiotherapie bij de oncologische patient

Kanker is een diagnose die bij ongeveer 1 op de 3 mensen in Nederland eens in het leven gesteld wordt. Door verbeterde diagnostiek en behandeling enerzijds en een vergrijzende bevolking anderzijds,  laten trend- en prognosecijfers een sterke groei zien van het aantal kankerpatiënten in Nederland. Hierbij gaat het om een stijging van het aantal nieuwe gevallen (incidentie) en – als gevolg van een verbeterde overlevingskans – een nog sterkere stijging van het aantal bestaande gevallen (prevalentie).

Kanker krijgt steeds meer het karakter van een chronische aandoening. Sommige patiënten moeten na een succesvolle behandeling leren omgaan met blijvende functiestoornissen. Voor anderen is genezing niet meer mogelijk, maar ook deze palliatieve patiënten kunnen dankzij medicatie soms nog jaren een zinvolle levensinvulling hebben.

De groeiende groep kankerpatiënten, in alle fasen van de ziekte, doet een toenemend beroep op zowel de medische als de ondersteunende (psychosociale en paramedische) disciplines, waaronder de fysiotherapie.

Het is onvermijdelijk dat de fysiotherapeut in zijn beroepspraktijk op enig moment te maken krijgt met een (ex)kankerpatiënt. Dit kan een patiënt zijn met een oncologische voorgeschiedenis, of een patiënt met klachten vanwege een oncologische aandoening. Het is daarom zinvol om stil te staan bij de betekenis voor het fysiotherapeutische en het klinisch redeneren. Kan een (ex)kankerpatiënt beschouwd worden als elke andere patiënt of is er sprake van een bijzondere situatie waar de fysiotherapeut rekening mee moet houden? Is hier specialistische kennis nodig, bijzondere vaardigheden misschien?

De fysiotherapeutische benadering van (ex)kankerpatiënten hoeft niet anders te zijn dan die van andere patiënten. De kankerpatiënt is een “gewone patiënt”, en fysiotherapie is gewoon fysiotherapie. Wel kan specifieke (medische) achtergrondkennis noodzakelijk zijn. Ook worden er hoge eisen gesteld aan deelaspecten van het fysiotherapeutische handelen, waaronder communicatie.

De oncologisch fysiotherapeut heeft door het begeleiden van kankerpatiënten een zekere mate van specialisatie ontwikkeld.